Lưu Trọng Văn - Bà Cả Đọi.

Trên facebook của Xuân Hoa bất ngờ gã nhác thấy khuôn mặt quen cùng nụ cười chân chất với hàm răng hạt na nhanh nhánh.

Gã thốt lên bà Cả Đọi.

Cuộc sống xô bồ ngất ngơ biết bao kỉ niệm thời giai giẻ của gã ở đất Sài Gòn này làm gã có thể quên ai đó thậm chí có thể quên cả một cô nàng với cái hôn qua đường, với chăn chiếu một đêm, nhưng khuôn mặt kia, nụ cười của người đàn bà kia thì không thể quên được.

Một trưa mưa năm 1975 , sau khi tập múa cho nhóm múa ở Nhà Văn hoá Thanh niên theo kịch bản múa của gã đạo diễn Nguyễn Việt rủ gã đi ăn cơm.

Vào hẻm cuối đường Nguyễn Huệ, mưa vẫn mưa, mấy ông bà người Hoa ngồi dưới mái hiên mưa hóng mưa thì ít hóng chuyện thì nhiều .

Nguyễn Việt bảo gã, mấy người Hoa ấy bảo mày là cán bộ cách mạng nhưng trói gà không chặt. Họ còn bảo mày mắt ướt ướt là đứa thích mơ mộng và hám gái.

Gã bật cười. Sao anh biết tiếng Hoa à? Anh Việt cười hở chiếc răng sứt, tao là người Hoa ở Móng Cái mà.

Cầu thang gỗ, mưa nhớp trơn. Tấm bạt che cầu thang chỗ trũng mưa tạo thành một bụng nước. Một người đàn bà tóc búi mặc áo bà ba gụ nâu, quần lụa đen từ trên nhà bước xuống, bà lấy tay đẩy bụng nước, nước ồ ồ chảy bắn vào cả người gã. Bà cười hàm răng đen nhánh rồi cất cái giọng đặc sệt Bắc: ướt không cậu?

Gã lắc đầu và đáp lại bà một nụ cười khá ngây ngô rồi như để khoe mình là giai Hà Nội gã đáp: dạ thưa cô, cháu không ướt ạ.

Mời hai cậu lên dùng cơm!

Dạ, vâng ạ.

Lên hết cầu thang một căn phòng đầy muội khói đen,ánh sáng của ngọn đèn nê ông bị dính muội khói và màng nhện xám không đủ làm cho những khuôn mặt của đám khách ăn cơm bớt tai tái.

Gã và Nguyễn Việt tìm được chỗ ngồi trên sạp gỗ lim nâu bóng. Những tiếng va đập bát đũa, những tiếng xèo xèo xào nấu và những tiếng nhai , những giọng đủ các miền Bắc Trung Nam, già trẻ, đàn ông, đàn bà, con nít gọi món tạo nên trong quán cơm bản hợp âm vừa nhộn nhạo vừa thú vị.

Quán này tên là Bà Cả Đọi. Bà ấy vừa hắt bụng nước mưa đấy. Anh Việt nói.

Gã không thể không để mắt nhòm từng cử chỉ lời nói của bà Cả chủ quán. Bà đi hết bàn này đến bàn khác,bà dừng hơi lâu ở phản lim vì ngồi ở đấy hầu hết là khách văn nhân, trí thức. Bà luôn cười để khoe hàm răng Bắc kì xa xưa chính hiệu.

Điều gã ngạc nhiên nhất là bà không hỏi lại tên món ăn của khách dù giọng sệt Quảng hay sệt anh hai Nam bộ. Khách gọi một lần, thứ tự thế nào, giời ạ bà chỉ đạo mấy cô con gái của bà bưng bê ra trúng bóc.

Gã còn ngạc nhiên hơn nữa chỉ nhìn vào đia và tô thôi bà tính tiền một nhát đâu ra đấy.

Gã ăn món nhộng xào, cá trê nướng nước mắm gừng, canh rau đay mướp. Ngon tuyệt. Nhưng gã thích nhất là vừa ăn vừa nhòm những hạt mưa hắt từ cửa vào cùng bầu trời sẫm nước buồn buồn những kẻ cơm quán xa nhà, tha hương.

Lần sau ghé quán Bà Cả Đọi cùng nhà thơ Trần Mạnh Hảo và nhạc sĩ Trương Quốc Khánh vẫn mưa. Gã nhớ cầu thang gỗ trơn mải nhòm cô em người Hoa ngồi khâu áo dưới một mái hiên lộp bộp tiếng mưa mà gã suýt ngã.

Lần sau nữa cũng mưa. Gã đi một mình .Áo gã ướt nhẹp, bà Cả vẫn nụ cười hàm răng hạt na nhanh nhánh rồi nói: Cậu ngồi gần bếp cho ấm.

Thế rồi như gã nói cuộc sống của gã nổi trôi,gã không có dịp ghé quán nữa. Sau này gã có một lần bạn rủ ăn cơm quán Đồng Nhân của con gái bà Cả. Gã không thích.

Hôm nay được thấy hình ảnh của bà Cả gã không khỏi bồi hồi...

Nghe nói cũng dịp này năm ngoái bà đã mất ở tuổi 86. Gã có nghe người ta nói tên thật của bà, gã quên béng mà chỉ nhớ bà tên là Bà Cả Đọi.

Lưu Trọng Văn

(FB Lưu Trọng Văn)